نقد زیرنقد

 

با نگاهی کوتاه به دوست عزیز منتقدمسعود فراستی

 

درنوشته ی زیر به هیچ عنوان مساله حب و بغض شخصی ،دوستی خاص ،حمایت جانبدارانه و مسایل حا شیه ای ازاین قبیل دخالتی ندارد .

اندک کسانی مقاله ی انتقاد از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را که حدود سه سال پیش در اولین وبلاگم منتشرشد رابه خاطردارند . آنجا سعی شد تا با یک دید صحیح و همه جانبه یک رسانه با نام رسانه ملی مورد نقد و بررسی قرار بگیرد .البته به مانند دیگراظهارنظرها دراین مورد هیچ گونه اغماضی اعمال نشد وامروز بابت دو برنامه ی مفید و سازنده باید ازاین رسانه تشکر کرد .یک: برنامه سینمایی (هفت) باهمه ی نقاط ضعفش    که همیشه و به خصوص دراین مدت چند روزه جشنواره جوان فجر امسال من و خیلی ها را تا دم دم های   صبح   پای صفحه جادویی تلویزیون میخ کوب کرد . دیگر: برنامه ای دوست داشتنی و پربیننده برای ادبیاتی ها با عنوان رادیو هفت که  فکرمیکنم همچنان از شبکه آموزش درحال پخش است .

درجلسه ی نقد داستانی چندشب پیش در مجتمع فرهنگی امام رضا اتفاقی کاملا تکراری برای من مخاطب داستانی رخ داد .بازهم در مقابل اظهارنظرهایی که برای داستان های سطحی همه ی دوستان بیان شد قیافه های کاملا ناراحت کننده وخشمگین و سرخ شده جلوه گرشد  و شروع به حرف زدن از منتقدانی چون مسعود خان  فراستی عزیز و ... شد و تاسف من بابت آقای موسوی که از بیشتر داستان نویسان با لفظ قلم خوب یاد کردند واین یعنی سوخت شدن یک داستان نویس درمحیط کارگاه.

حوزه ی من با مسعود خان فراستی کاملا متفاوت است .ایشون به نقد تخصصی در حوزه ی سینما می پردازند و من بدون گذاشتن نام ثقیل منتقد برروی خود همواره درتلاش بودم که ازدید یک مخاطب به ارایه نظرات سازنده وموثر درجهت پیشرفت داستان یا فیلمنامه های دوستان دست بزنم.

نقد فرآیندی کاملا ساده نیست .منطقا نمی توان تنها با بیان چند گزاره سرو ته آن را به هم آورد . اغلب به مانند گزاره های ابتدایی گفته های مسعود خان که اغلب تخریبی است . این مساله را زودترازاین به گوش ایشون رساندم .مسعود خان فراستی باید بداند که با گزاره هایی چون" این فیلم خوبی نیست "  "این فیلم بدی است"و.... ذهن مخاطبی چون من را را به سمت دریافت پارامترهای کاملا منفی ازیک فیلم سوق میدهد.

حرف هایی زیادی ازجانب ایشان زده شده و من بسیاری از آنها را کاملا قبول دارم و جالب تر درنگاه به فیلمنامه سفارشی که چند شب پیش درسفر به مشهد داشتم مصداق یک نمونه ازآن را به عینه دیدم .ولی فراستی جان واقعا به چه حق ارزش فستیوال های بزرگ هنری را لگد مال میکنی ؟ از سینمای آشفته ایران با سالی هفتاد و دوفیلم که بازدن سروته آنها چهار تا فیلم گلچین شده هم بیرون نمیاد فیلمی چون جدایی کاندیدای دو بخش ازجایزه اسکارشده است .این افتخار نباید باعث شود که ذهن را ازهرچه مغشوشات هست پاک کرد ؟ البته من به خوبی میدانم که علت این امر چیست؟

نقد کامل نقدی است که درضمن بیان نکات منفی اثر آن هم با لحن قاطع ومخصوص موارد مثبت و قابل تامل هم به جهت تاکید بردید همه جانبه منتقد بیان شود چیزی که هنوز بعضی از آن غافل هستند .اصلا دربحث نقد شخص هیچ گاه مطرح نبوده ونیست ونباید باشد.

نمونه، مطلبی بود که پارسال در وبلاگ من با عنوان  نقد سید مهدی موسوی منتشر شد وخوشبختانه اغلب دوستان واکنش خوب و انعطاف پذیرانه ای نشان دادند واین اصلا برای من اهمیت ندارد که مهدی  بعد از این به یکی ازدوستان من گفت که اون پسر مثل بچه ی من میماند .

من در مقابل این جملات که اتفاقا بسیار زیاد هم برای من تکرارمیشود تنها یک کار میکنم :لبخند میزنم . آن موقع هم لبخند زدم و اگر ادبیات من کوچک ترین شباهتی به ادبیات هرزه گی ایشون و آثارشون داشت خیلی بهترازاین میتونستم جواب تحقیرشان را بدهم.

من به غیر ازمهدی با افرادی که درحوزه ی غزل پیشرو کارمیکنند هیچ مشکلی ندارم .به عنوان مثال  من درهمه جا از کارگاه داستان نویسی الهام میزبان به عنوان مکانی برای رشد نام برده ام و این پیشنهاد را به همه ی دوستان علاقه مند دادم و الان هم باصراحت میگویم که درطی این مدت ازنظرمن بهترین و مفید ترین کارگاه  به حق کارگاه الهام میزبان بوده و من همیشه برای شخصیت فهمیده ومنتقدش احترام زیادی قایل بوده و خواهم بود .

الان ازاین بابت بسیارخوشحالم که درابتدای کارحرفه ای درزمینه داستان  با نقد چند تن از دوستان به خوبی چکش کاری شدم  و این باعث رشد و پیشرفت من شد. نقد های منتقدین خوب ،کامل و باتجربه ترازمن . افرادی چون سروش ستایش ،سورین چاقمی،ستاره کلهر ،مریم یوسفی ،الهام میزبان و بسیاری دیگر ازدوستان که جادارد صمیمانه ازهمه ی آنها تشکرکنم.

دراین بین بعضی معتقد بوده اند که منتقد حق دارد که اثر را چون پتک بکوبد . این افراد نباید این حق را برای یک منتقد قایل شوند .چرا که این اصلا یک حق نیست بلکه یک فرصت به معنای عکس آن است.

تخریب برای هرکس چه باسواد و بی سوادش ساده ترین کارممکنه است  .وقتی دوستان این حق رو برای یک منتقد قایل میشوند منتقد ازاین فرصت به منزله ی یه روزنه برای سواستفاده ی خود درجهت منافع شخصی و گروهی اش که درنهایت چیزی جز تخریب یک اثر نمی شود استفاده میکند .

یک اثرهنری چه درحوزه ی سینما و چه ادبیات و ...بدون هیچ رنجشی حاصل نمی شود . نسبت به این زحمات که بعضی ازمنتقدین حتی یک درصد آن را هم برخود تحمل نکرده اند بی رحمانه عمل نکنیم .

من درپایان حمایت خود را ازهمه ی منتقدان سازنده ی کشور اعلام میدارم وحضور آنها راکاملا ضروری میدانم .

به امید توفیق روزافزون برای ادبیات ،فرهنگ و هنر

امین موسی وند

    

 

 

 

 

 

 

 

/ 8 نظر / 44 بازدید
انجمن سرو

با تشکر از حضورتان... لینک شدید

حمیدرضا درودی

سلام امین عزیز من مطلب رو خوندم و با بعضی از قسمت هاش موافق بودم ولی یک نکته رو باید گوشزد کنم اونم این که وظیفه منتقد نشان دادن ضعفهای یک اثر ادبی یا سینمایی است و وظیفه نقاد ذکر نکات مثبت فیلم.. ممنون از دعوتت دوست من![گل]

سورین چاقمی

اگر با کسی مشکلی داری توی بوق و کرنا نکن! چه کاری است خب؟! می دانی که حب و بغض شخصی جایی در ادبیات ندارد. نه؟

نظام الدین مقدسی

درود دغدغه های ظریف دوستی مثل شما را می فهمم و امیدوارم به گوش مخاطب اصلی برسد . اما برخی وقتها مخاطب اصلی یک فرد نیست . کل جامعه است که در روند روزمرگی در استحاله ای عجیب و تند از ظرافت مشهود در تاریخ هنرشان هیچ نمانده . ای کاش افرادی مثل شما بیشتر باشند . مرسی . احساس کردم به منتقدان چه در ادبیات داستانی یا فیلنامه و هنرهای دیگر بسیار مدیونیم . کسانی همچون شما دوست من .

الهه خباز

سلام مطلب در کل چیز خوبی رو القا میکرد روحیه انتقاد پذیری اما باید توجه داشت که اگر یک اثر از بعضی لحاظ ضعف داره حتما نکات مثبتی هم داره گاهی کم وگاهی زیاد اگر اول به نکات مثبت اشاره کنید و بعد به ضعف ها مخاطب مجاب میشه که قصد تخریبش رو ندارید در لحن و شیوه نقدتون تغییر ایجاد کنید تا نتیجه اش رو ببینید اطمینان دارم از لبخندزدن با بی تفاوتی خیلی بیشتر اثر میکنه ممنون از دعوتتون موفق باشید

نیلوفر مسیح

سلام دوست عزیز به خانه فرزندان مکتب ادبی اصالت کلمه وخوانش چند اثر دعوتید... داستانتان را کامل خواندم کاش تغییر فضاها را با گذاشتن مربع نشان میدادید وپیشنهاد میکنم از پتانسیلهای دیگر کلمه نیز استفاده کنید... یا حق

علیرضا بحرالعلومی

سلام امین جان من زیاد اهل نقد نیستم اما همانطور که میدانی یا باید بدانی نقد یک امر حرفه ای هست واگر فردی به نام سید مهدی موسوی رامورد نقد قرار میدهی باید با دلیل باشد وبه گفته ی خودت ما نقد شخصیت نمیکنیم اگر دلیل قانع کننده ای داری بگو تا باهم بحث کنیم با تشکر از توجهت